การจัดการเรียนการสอนมีอยู่หลากหลายรูปแบบ แต่ละรูปแบบมีจุดมุ่งหมายที่คล้ายคลึงกัน นั่นก็เพื่อเสริมสร้างกระบวนการคิดการแก้ปัญหา และนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพให้แก่ผู้เรียน เช่นเดียวกันกับการสอนแบบ Active Learning ซึ่งเป็นอีกหนึ่งกระบวนการจัดการเรียนรู้ที่เน้นให้ผู้เรียนได้ลงมือทำ และใช้กระบวนการคิดเกี่ยวกับสิ่งที่ได้ลงมือกระทำลงไป จนนำมาซึ่งการเรียนรู้ ซึ่งหลายคนอาจเกิดความสงสัยว่า การเรียนรู้ในลักษณะนี้มีขั้นตอนอย่างไร และสามารถจัดการเรียนการสอนแบบ Active Learning ได้ยังไง ไปดูกัน
สอนยังไงให้เป็น Active Learning
การสอนโดยใช้กระบวนการ Active Learning มีจุดมุ่งเน้นให้ผู้เรียนมีโอกาสได้ลงมือกระทำ มากกว่าการฟังหรือการอ่าน แต่สามารถตอบโต้ เขียน และวิเคราะห์ปัญหาที่เกิดขึ้น พร้อมทั้งประเมินค่าที่ได้ ซึ่งจะนำไปสู่กระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ โดยใช้ประโยชน์จากการเรียนรู้โดยธรรมชาติของมนุษย์ และยึดหลักการประยุกต์ใช้ให้เข้าเฉพาะตัวบุคคล
ขั้นตอนการสอนแบบ Active Learning มีอะไรบ้าง
การสอนแบบ Active Learning มีทั้งหมด 5 ขั้นตอน ดังต่อไปนี้
1. กระตุ้นให้เกิดความสนใจ
ด้วยการตั้งคำถามที่มีประสิทธิภาพ มุ่งเน้นให้ผู้เรียนมีความสงสัยใคร่รู้ และต้องการหาคำตอบในเรื่องนั้น ๆ
2. สำรวจและค้นหา
หลังจากที่ผู้เรียนตั้งคำถามในเรื่องที่ตัวเองสนใจได้แล้ว ขั้นตอนถัดไปก็ถึงเวลาการแสวงหาความรู้สารสนเทศต่าง ๆ เพื่อนำมาใช้ในการประกอบการพิจารณา เพื่อหาบทสรุปของสิ่งที่ได้เรียนรู้มา
3. อภิปรายและลงข้อสรุป
แน่นอนว่า ข้อมูลที่ผู้เรียนได้เรียนรู้มาเป็นข้อมูลที่ไม่ได้มีการสรุปไว้เป็นประเด็นหลักและย่อยง่าย แต่อาจเป็นข้อมูลที่กระจัดกระจายและหามาจากหลากหลายแหล่ง ดังนั้นผู้เรียนจำเป็นต้องสรุปและอภิปรายผลที่ได้จากการเรียนรู้ข้อมูลเหล่านั้นมาว่า คือ อะไร เพื่อสร้างความเข้าใจและนำเอาข้อมูลที่ได้ไปใช้ต่อ
4. สร้างผลผลิตของความเข้าใจ
เมื่อมีความเข้าใจแล้วก็ต้องเกิดการสื่อสาร ซึ่งผู้เรียนสามารถพูดคุยหรือแลกเปลี่ยนความรู้จากเพื่อนร่วมห้อง เพื่อเป็นการตอกย้ำและเพิ่มความเข้าใจในสิ่งที่ได้เรียนรู้มา
5. สะท้อนผลผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้
เมื่อได้บทสรุปที่ชัดเจนแล้ว ก็ถึงเวลาที่จะนำความรู้ไปเผยแพร่หรือเป็นการบอกเล่าให้กับผู้อื่นได้รับฟัง ซึ่งในส่วนนี้ก็เป็นสิ่งที่สามารถนำไปใช้ในการถกเถียงและพูดคุยถึงประเด็นอื่น ๆ ให้เด็กได้มีโอกาสแสดงความคิดเห็นในมุมมองที่แตกต่าง หรือสนับสนุนในมุมมองที่ใกล้เคียงกัน
อย่างไรก็ตามการสอนแบบ Active Learning ถือเป็นรูปแบบที่ตอบโจทย์การเรียนรู้ของเด็ก ๆ ในวัยเรียนได้เป็นอย่างดี เพราะเป็นการปรับให้เข้ากับตัวบุคคล อีกทั้งหากต้องการปรับเปลี่ยนขั้นตอนหรือแนวทางในการเรียนรู้ ก็สามารถสอดแทรกเข้าไปในระหว่างการดำเนินการได้ด้วย ดังนั้นจึงถือเป็นอีกหนึ่งแนวทางที่น่าสนใจไม่น้อย สำหรับการพัฒนาแนวทางการเรียนการสอนของเด็กวัยเรียน